Enguerrand Artaz (LFDE): ‘Markten overschatten politieke risico’s en Frans besmettingsgevaar’

De recente stijging van het renteverschil (de spread) tussen Frankrijk en Duitsland, die veel aandacht krijgt in de media, gaat gepaard met een nieuw fenomeen: de spanningen dijen uit naar de rest van de eurozone. Tot voor kort bleven andere Europese activa globaal genomen immuun voor de nervositeit rond de Franse begroting. Maar vorige week kwamen de aandelenmarkten onder druk te staan en zijn ook de spreads van heel wat andere landen uitgelopen. Zo is op het moment van schrijven het verschil ten opzichte van de Duitse tienjaarsrente toegenomen met bijna 30 basispunten (0,3%) in Italië en Griekenland en met 15 basispunten in Spanje. Zelfs de Portugese spread nam toe, terwijl dat land wellicht een van de degelijkste schuld- en begrotingstrajecten van heel de eurozone kan voorleggen. Dat stelt Enguerrand Artaz, strategisch analist bij La Financière de l’Échiquier (LFDE).

Enguerrand Artaz

Het verschijnsel roept herinneringen op aan de staatsschuldencrisis van 2011 en 2012, en vloeit voort uit een bijna pavloviaanse reflex van de markten: wanneer in Europa op meerdere plaatsen politieke onzekerheid uitbreekt, trekken beleggers – in het bijzonder die van buiten het continent – zich terug en wachten ze af. En behalve Frankrijk zijn er nog verschillende andere Europese landen waar de politiek momenteel sterk in de belangstelling staat – denk maar aan de recente deelstaatverkiezingen in Duitsland en de zopas aangekondigde vervroegde parlementsverkiezingen in Spanje, die zullen plaatsvinden op 29 november. Of aan Italië, waar vóór eind 2027 parlementsverkiezingen worden gehouden. Toch lijkt er in elk van die gevallen veel minder op het spel te staan dan bij de komende presidentsverkiezingen in Frankrijk.

Verzwakte positie Merz

In Duitsland is de positie van bondskanselier Mertz ontegenzeggelijk verzwakt door de recente nederlagen van zijn partij, de CDU. Maar de kans dat zijn regeringscoalitie vóór de geplande verkiezingen van 2029 uit elkaar spat, lijkt echter klein. De peilingen geven vandaag immers aan dat vervroegde verkiezingen de politieke kaarten zo zouden kunnen schudden dat een nieuwe coalitie vormen wel heel ingewikkeld zou worden. De partijen die nu aan de macht zijn, zouden er dus veel bij kunnen verliezen, terwijl hun investeringsplannen eindelijk op gang beginnen te komen.

Spanje, waar de economie momenteel sterk groeit, ziet binnenkort de Europese transfers opdrogen waar het de afgelopen jaren op kon rekenen en zal dus wat meer begrotingsdiscipline aan de dag moeten leggen. Dat vraagt om een solide, al of niet herverkozen, meerderheidsregering. Die verkiezingen lijken dus niet echt een groot economisch risico in te houden. In Italië, tot slot, is de oppositie vandaag versnipperd en kan de onlangs goedgekeurde kieswet de leiderspositie van de huidige premier aan de rechterkant van het Italiaanse politieke Spectrum versterken. De kans dat de langste periode van politieke stabiliteit in Italië sinds de Tweede Wereldoorlog voortduurt, is dus groot.

Nerveuze markt

Dat alles in beschouwing genomen lijken het politieke risico in Europa en de bijbehorende economische en budgettaire risico's te worden overschat, evenals het besmettingsgevaar vanuit Frankrijk. Voor beleggers zou dat in feite goed nieuws kunnen zijn. Als dat besmettingsgevaar voor de rest van de eurozone ook in de toekomst te hoog wordt ingeschat, zou dat namelijk een snellere reactie kunnen uitlokken van de ECB, die veel gevoeliger is voor dat grotere risico dan voor de individuele situatie van één land. Dat de centrale bank nog niet uitdrukkelijk in een 'put' – vangnet – heeft voorzien, is op dit moment een van de redenen waarom de markt zo nerveus is.

Een ingreep van de ECB, al was het maar louter in woorden en zonder het antifragmentatie-instrument te activeren, zou beleggers kunnen sussen en Europese activa kunnen doen opveren. Daarnaast scheppen de recente gebeurtenissen ook kansen om terug te keren naar sectoren of beleggingsthema's die goede resultaten hadden opgeleverd en waar beleggers misschien iets te veel kuddegedrag hadden vertoond, zoals de banksector.

De situatie in Frankrijk dient uiteraard op de voet te worden gevolgd, zeker gezien de systemische impact ervan op de eurozone. Niettemin moeten beleggers met een nuchtere blik blijven kijken naar de situatie in Europa, die in haar geheel genomen lang zo slecht niet is.